İşletmeler için işlerini büyütmenin, problemleri tespit etmenin ve daha verimli bir iş süreci oluşturmanın temel adımı doğru analizleri yapabilmektir. Diğer bir taraftan, işletmelerin rekabet ortamında ayakta kalıp rekabet üstünlüğü sağlayabilmesi, güçlü işletme varlıklarına ve yeteneklerine sahip olabilmesiyle ilgilidir. Bu nedenle işletmeler sahip oldukları varlık ve yetenekleri analiz ederek rekabet üstünlüğü elde edebilmenin yollarını aramaktadırlar. Bu zorunluluk içinde kalan işletmelerin başvurduğu yöntem ise işletme analizidir. Bu yazımızda işletmeniz için mutlaka yapmanız gereken 5 analizi paylaşıyoruz.
İşletmeler için mutlaka yapılması gereken 5 analize geçmeden önce işletme analizinin ne olduğu, amaçları ve faydaları hakkında bilgi verelim.
İşletme Analizi Nedir?
İşletme analizi, işletmenin içinde bulunduğu durumu, işletmenin rakipleri ile müşterileri karşısında kendisini değerli kılacak ve fark yaratmasına sebep olacak varlık ve yeteneklerin değerlendirilme süreci olarak tanımlanabilir. Başka bir deyişle, işletmenin şu an ne durumda olduğu, nelere sahip olduğu, güçlü ve zayıf yönlerini ortaya çıkarır.
İşletme analizi hem işletme faaliyetleri için rehberlik etme ve hatalarını düzeltme imkanı veren bir içe bakış olarak hem de işletmenin hammadde, pazar, insan ve diğer kaynaklarını inceleyerek sahip olduğu gücü belirleme süreci olarak nitelendirilebilir.
İşletme Analizinin Amaçları ve Faydaları
Yukarıdaki paragrafta ifade ettiğimiz gibi işletme analizi, işletme stratejisi ve planını belirlemesi açısından oldukça önemlidir. Aşağıdaki maddelerde işletme analizinin amaçları ve faydaları yer almaktadır:
- İşletmenin güçlü ve zayıf yönlerini belirleyerek işletmeye stratejik bilgiler sağlar.
- İşletmenin ne yaptığı ve neler yapabileceğini görmesini sağlar.
- İşletmenin çevre ile uyumunu ve rekabet avantajını sürdürmesini kolaylaştırır.
- İşletmenin finansal ve temel faaliyetlerinin sektör ortalamaları ve rakiplerle kıyaslamasını yaparak durumunu belirler.
- İşletmenin kritik başarı faktörlerini belirler.
Mutlaka Yapılması Gereken 5 Analiz
SWOT Analizi
SWOT analizi, işletmenin güçlü ve zayıf yönlerini belirlemek ve dış çevreden kaynaklanan tehdit ve fırsatları tespit edip bunlara karşı önlem almak için kullanılır. Dolayısıyla SWOT analizi ile bir kuruluşun; güçlü yönleri, zayıf yönleri, fırsatları ve tehditleri analiz edilir. SWOT analizi stratejik öneme sahip, kolay ama güçlü bir çalışma olarak nitelendirilebilir.
SWOT analizi, işletmenin üstün ve zayıf yönleri ile karşı karşıya olduğu fırsat ve tehditleri belirleme ve geleceğe yönelik stratejiler geliştirmeyi ifade eder.
PEST Analizi
PEST, “Politik, Ekonomik, Sosyal ve Teknolojik” ifadelerinin kısaltmasıdır. PEST analizi ise genellikle tüm firma ve sektörleri etkileyen, organizasyon veya ürünün hangi nokta olduğunu ve nereye gittiğini dış çevredeki gelişmeler çerçevesinde tespit etmek için kullanılan araçtır.
- İşletme için fırsat ve tehdit olarak algılanabilecek olan faktörlerin tespit edilmesine yardımcı olur. İşletmenin dış çevresinin iyi analiz edilmesi, fırsatların avantaja çevrilmesine ve tehditlerin en aza indirilmesine imkan sunar.
- Pazar büyümesi ya da küçülmesi ile ortaya çıkabilecek riskleri ve bu riskler karşısında işletmenin ne durumda olduğunu anlamaya yarayan bir araçtır.
- İşletmeyi etkileyen dış çevre faktörlerinin tahmin edilmesinde önemli bir analiz aracıdır.
Değer Zinciri Analizi
Değer zinciri, firmadaki hangi faaliyetlerin rekabet avantajına katkıda bulunduğunu belirlemeye yardımcı olur. Değer zinciri analizi, işletmenin esas amacının kar oluşturmak olduğu üzerine kurulmuştur. Aynı zamanda işletmelerin stratejilerinin belirlenmesi ile işletmelerin güçlü ve zayıf yanlarının tespit edilmesinde etkin bir yöntemdir.
İşletmelerin rekabet avantajı elde etmek için neler yapabileceğini görmesi için değer zinciri analizi yapması gerekmektedir. Çünkü rekabet üstünlüğü, işletmenin değer oluşturulan fonksiyonlarını rakiplerinden daha ucuz maliyetle yapabilmesine ya da ürünlerinin kalite ve işlevlerini farklılaştırarak yüksek bir fiyat isteyebilmesine bağlıdır.
Finansal Değer Analizi
Finansal analiz, işletmelerin, projelerin, bütçelerin ve finansla ilgili diğer kurumların uygunluk ve performanslarını belirlemek için değerlendirilme sürecidir. Bu analiz, finansal rakamlar ve verilerin sentezlenmesi yoluyla yapılır.
Finansal analizin kullanılma amaçları:
- İşletmenin istikrarlı olup olmadığını analiz etmek,
- İşletmenin ödeme gücünün durumunu analiz etmek,
- İşletmenin parasal bir yatırımı garanti etmeye yetecek kadar karlı olup olmadığını analiz etmek,
- Ekonomik eğilimleri değerlendirmek,
- Finansal politikaları belirlemek,
- Ticari faaliyetler için uzun vadeli planlar yapmak,
- Yatırım için proje veya şirketleri belirlemek.
Rekabet Analizi
Rekabet analizi sektördeki rakiplerinizi daha iyi tanımanızı, işletmenizin rakipleriniz karşısındaki durumunu ve rakiplerinizin zayıf yanlarını görmenizi sağlar. Dolayısıyla rekabet analiziyle rakiplerinizin halihazırdaki durumlarını analiz edebilir ve oluşabilecek yeni durumlara karşı önlemlerinizi alabilirsiniz.
Görüldüğü üzere, işletme analizi; güçlü ve zayıf yönleri tespit etmek, mevcut durumu değerlendirmek, rekabet üstünlüğü sağlamak, rakipleri analiz etmeyi sağlamak, riskleri öngörmek, bunları en aza indirecek önlemler almak, finansal politikaları belirlemek ve daha birçok konuda işletmelere önemli avantajlar sağlamaktadır. Dolayısıyla işletme analizinin doğru yürütülmesi ve hayata geçirilmesi gerekmektedir. Siz de paylaştığımız 5 önemli analiz ile işletmenizin sahip olduğu varlık ve yetenekleri analiz edebilir, rekabet ortamında ayakta kalıp rekabet üstünlüğü elde edebilirsiniz.
